Srpski ćilimi iz 19. veka
U Narodnom muzeju u Zrenjaninu otvorena je izložba iz kolekcije od 94 ćilima Etnografskog odeljenja tog muzeja. Bogatu kolekciju sačinjavaju 64 srpska ćilima, tkana u Elemiru, Kumanu, Orlovatu, Botošu, Melencima, Boki, Aradcu, Zrenjaninu i drugim mestima i 30 rumunskih iz Begejaca, Ečke, Sutjeske i Uzdina. Najveći broj narodnih ćilima izrađen je krajem 19. veka.
Autor, muzejski savetnik Rajka Grubić, na izložbi i u prigodnom katalogu, predstavila je prugaste, uokvirene i ćilime sa razvijenom kompozicijom.
Izložba obuhvata razvoj ćilimarstva u srednjem Banatu, uz isticanje vrhunskih efekata tkanja i orijentalne uticaje, koji su, razvojem saobraćaja i trgovine, ostavili traga na tradicionalnu narodnu umetnost.
Za pojavu i razvoj banatskog ćilimarstva presudnu ulogu imali su razvijanje stočarstva i klimatski uslovi. Pored toga, naturalna proizvodnja, tokom 18. i 19. veka, bila je toliko razvijena da je seosko stanovništvo svoje potrebe samo podmirivalo.
Uz ćilime, žene su na horizontalnom razboju, od vune, kudelje, lana i pamuka, tkale razne vrste platna, prostirki i prekrivača. Znanju i umešnosti u tkanju posvećivala se velika pažnja, a postojale su i žene za podučavanje.
Ćilim je predstavljao jedan od najluksuznijih delova tekstilnog pokućstva, njima su prekrivani kreveti i sto u svečanoj, prednjoj sobi. Kao takav ćilim je bio i važan deo devojačkog miraza, navodi autor izložbe i kataloga.
U Narodnom muzeju su izložene i sprave i alatke korišćene prilikom pripreme vune i kudelje za izradu ćilima.
