Dragićević

Iz Švedske nam se sadržajnim pismom javlja Aco Dragićević, urednik internet-stranice "Prebilovci", izražavajući žaljenje što u našem ranijem prilogu o Dragičevićima/Dragićevićima, nismo spomenuli da ih je bilo i u zlosrećnom srpskom selu Prebilovci, simbolu stradanja iz Drugog svetskog rata, kada su 6. avgusta 1941. ustaše od oko 1.000 osoba, posebno u jami Golubinka kod Šurmanaca, likvidirali njih skoro 850.

Nemamo pravi odgovor čitaocu osim da podsetimo na oskudnost prostora ove rubrike zbog čega smo u prilogu o Dragičevićima iz Golubića kod Obrovca, naveli samo Dragićeviće iz Popova Polja.

Istina je, međutim, da o Dragićevićima u Hercegovini i inače nije dovoljno pisano. Jevto Dedijer u istraživanjima s početka prošlog veka neke krajeve nije ni obuhvatio, npr. upravo stolački "kotar". Navodi ih tek u Klepcima, u Gabelskom Polju, gde je bilo jedno domaćinstvo, sa slavom Nikoljdan, a koji su se doselili 50-ak godina ranije iz Prebilovaca "gde ih je Turčin zatekao".

Naš čitalac Dragićević nam je izuzetno pomogao šaljući deset strana o istorijatu sela Prebilovci, pa tako i o familiji Dragićević, sačinjenih na osnovu nama nepoznate, objavljene građe, narodnog predanja i foto-dokumentacije.

Počev od, skoro mitskog rodonačelnika Dragića koji je svakako morao živeti u drugoj polovini 13. veka, i bar se naseliti u Prebilovcima pre 1305. kad je prezime Dragićević (u nekom latinskom pravopisu), prvi put zabeleženo u jednom dubrovačkom dokumentu još 10. septembra te godine, u selu su vekovima upamćena kasnija tri brata: Drago, Bile i Stojan.

Stojan se, čuvajući ovce, zaljubio u jednu muslimansku devojku i, kad je ona zatrudnela, ne samo morao da se oženi sa njom nego i da se "poturči".

Njegovo potomstvo je dobilo tri slična prezimena: Grbeša, Grbica ili Grljević. Drago i Bile su ostali u pravoslavlju a njihovi potomci su se vremenom množili i granali, tako da su na razmeđu XVII i XVIII veka na porodičnom stablu Dragićevića počele izrastati porodice koje napuštaju zajedničko, staro prezime.

Prvobitno su se razlikovali po porodičnim nadimcima, nastalim od imena ili nadimaka; Ždrakan, Medo, Keso ...

Vremenom se usvajaju kao nova prezimena pa su, osim Dragićevića, nastali i: Tripkovići, Medići, Brnjašići (Brnjaši), Kese, Suhići, Ćirići, Ždrakanovići, Šarići, Ekmečići i Kavazići. Istovremeno je tekao i proces pojedinačnog raseljavanja pa nije čudo da ih nalazimo i u Piperima, i u nekadašnjoj Visočkoj nahiji, i u Vojnoj Granici ili u zapadnoj Srbiji a u prošlom veku, što iseljavanjem dosta brojnih porodica solunskih dobrovoljaca, nakon Prvog, što kolonizacijom, nakon Drugog svetskog rata i, konačno, proterivanjem i izbeglištvom u ratu 90-ih, bukvalno se rasipaju na sve strane sveta.

Dejtonskim sporazumom, Prebilovci su pripali FBiH, pa se dosad na povratak odlučilo samo tridesetak porodica.