KALANJ
Iz Beograda, g. Miloš Kalanj, od 1995. izbeglica, rodom iz Krajine, iz mesta Ćojluk, kod Udbine. Slavi Đurđevdan. Moli da ustanovimo tačnost raznih priča i predanja da su njegovi preci, pred Turcima, iz Stare Srbije ili Raške, preko Crne Gore i istočne Hercegovine, stigli u Dalmaciju i Liku, gde se, navodno, pominju još 1408. godine.
U principu zadatak ove rubrike nije da proverava takve podatke i rezultate samostalnih istraživanja, već da pruži osnovne podatke iz arhivskih dokumenata i naučne građe.
U "Karlovačkom vladičanstvu", u koje spada i Lika, M. Radeka beleži prezime Kalanj, ali i Kalan i Kalanja - srpskih porodica sa slavom Đurđevdan. Pred Prvi svetski rat, Kalanja je u Lici u Brinju i okolnim selima Letinac i Kalanj Selo, zatim u Donjem Pazarištu, Udbini. Naša istraživanja pokazuju su porodice Kalanj/Kalan i Kalanja isprva bile naseljene znatno severnije, u Brinju, da bi se kasnije spuštale prema Lici.
Nema sumnje, međutim, da su oni, kao i mnogi drugi Srbi, povlačeći se pred Turcima, najpre došli u Bosnu, a potom i u Liku, i to preko Une, jer je stari put ka Udbini vodio preko Bilaja. Ova trasa se poklapa s pravcem turskih osvajanja - kako su Turci napredovali na sever, ispred njih su se pomerali Srbi.
Tako su i Kalanji prošli kroz udbinsko područje još u 16. veku, da bi kasnije, sa austrijskom vojnom granicom, na čiju stranu prelazi većina srpskog hrišćanskog stanovništva, ponovo sišli u podplješevički i udbinski kraj. Jedan izveštaj iz 1712. godine o naseljavanju Vojne granice beleži Kalanje u Srednjoj Gori i Kurjaku, pristigle iz Bukovice. Bilo ih je 12 domaćinstava.
Kalanja ima i u zapadnoj Bosni, svojevremeno doseljenih iz Like. U prvim decenijama 20. veka zabeleženi su u Benkovcu i Gornjem Buševiću - sa slavom Nikoljdan, a u selu Baštra, pored Une, kao Kalanje - sa slavom Jovanjdan. Svi su se doselili posle okupacije Bosne.
Porodica g. Miloša mogla se kretati u dva pravca - preko Hercegovine ili preko centralne Bosne. U današnje vreme ih nema u Hercegovini, mada u arhivama Dubrovnika ima tragova njihovog prisustvu na ovom prostoru. I u Staroj Srbiji i Raškoj ih nismo pronašli, ali ne sumnjamo da je ova oblast jedan od mogućih njihovih zavičaja, budući da su doseljenici u zapadnoj Bosni, kao stočari, dolazili uglavnom sa ovih prostora.
Na ovakvo poreklo Kalanja navodi i njihova tipično stočarska slava - Đurđevdan, ali veoma zbunjuju Kalanji/Kalani u zapadnoj Bosni sa slavom Nikoljdan, još više oni sa slavom Jovanjdan. Istraživanja njihovog kretanja možda bi odvela do sasvim drugih korena, moguće i do drugih prvobitnih zanimanja članova ovih porodica.
