Gamzigradska banja: Lečilište rimskog cara
Odavno se zna za mnoga prirodna bogatstva koja se nalaze na području istočne Srbije. Planine, kanjoni, pećine, jame, jezera i lekovite banje. Istočna Srbija je jedan od najbogatijih krajeva naše zemlje i kao takav poseduje i nekoliko lekovitih banja. Jedna od najpoznatijih banja ovih krajeva je i Gamzigradska banja, koju meštani ovih krajeva od milošte nazivaju skraćeno - Gambanja.
Ušuškana je u meandarskoj dolini donjeg toka Crnog Timoka, pokraj same njegove obale. Od većeg grada Istočne Srbije, Zaječara, udaljena je svega 11 kilometara, a magistralni put koji povezuje Zaječar i Paraćin u njenoj je neposrednoj blizini.
Pet izvora
Lekovitih izvora termomineralnih voda u Gamzigradskoj Banji ima ukupno pet. Tri se nalaze u priobalju, a dva u samom koritu Crnog Timoka. Primećena je povišena radioaktivnost koja potiče od radijuma i radona.
Poznato je da je rimski car Gaj Galerije Valerije Maksimilijan još u trećem veku naše ere, baš na području Gamzigradske Banje, izgradio veličanstvenu palatu. Istoričari koji opisuju ovog cara neretko pišu da je u pitanju bio čovek koji je bolovao od reume.
Što se tiče prvih pisanih podataka koji govore o Gamzigradskoj banji, oni datiraju iz 1835.
Tada je, kao što je slučaj i kod većine banja u našoj zemlji, lekovite banjske potencijale pokraj sela Gamzigrad otkrio čuveni baron Herder. Prva terapijska kupanja, pre kada izgrađenih 1920. godine, vezana su za još jedno slavno ime - Josifa Pančića i davnu 1890. godinu.
Prva Specijalna bolnica za rehabilitaciju Gamzigrad izgrađena je i počela je sa radom 1978. Podignuta je pored termo-mineralnih izvora i u njoj su se lečili pacijenti sa degenerativnim oboljenjima zglobova, bolestima vezivnog tkiva, ortopedskim bolestima i postraumatskim stanjima.
