MANDIĆ

Za svoje korene se interesuje i g. Marko Mandić, rođen u starom srpskom prestonom gradu Kruševcu, a njegovi otac Života i deda Aleksandar u selu Šašilovac, pored sela Srnje, kod Kruševca. Slava porodice je Sv. prvomučenik Stefan, 9. januara, a jedan od dva dedina brata slavi Sv. Jovana Krstitelja. Dodaje da su se svi, prema priči, doselili iz Crne Gore, ali to "nije provereno". Uz ove, nedostaju neki bitni podaci - o glavnom zanimanju dede i pradede, gde sve žive potomci braće dede Aleksandra i, najvažnije, da li svi imaju isto prezime, s obzirom na promenjenu slavu? Ovo ističemo jer smo ustanovili da su Mandići, pre doseljenja u kruševački kraj, imali drugo prezime, ali je od tog prvobitnog nastalo nekoliko sekundarnih, među njima i prezime Mandić.

U podacima s početka 20. veka, Mandići se, međutim, ne pominju ni u selu Srnje ni u okolnim kruševačkim naseljima, u zaseoku Srnje sela Tulež, u Župi Aleksandrovačkoj, nalazimo tragove korena Mandića. Naime, njegovo stanovništvo je naseljeno sa Kopaonika, gde su, krajem 18. veka, došli iz Boća, sela u studeničkom kraju, u dolini Ibra. A još daljom starinom su sa granice Crne Gore i Hercegovine.

Prema legendi, iz Boća su došli braća Koja i Luka, od kojih su Kojići i Lukići u Srnju. Postoji čitava priča o tome da su Mandići postali od Kojića/Kojadinovića, potomaka nekog Kojadina, koji je prebegao od Nikšića i, s velikom familijom, doselio se u Stari Vlah, da izbegnu tursku odmazdu.

Naime - kaže predanje - na "samo lice Božića" jedan unuk Kojadinov je ubio Turčina koji im je oskrnavio božićne pečenice. Zato su bili primorani da beže iz Nikšića, cela zadruga od sedamdesetoro čeljadi, u cik zore samog praznika. Ističemo ovo jer je Marko Mandić rođen 7. januara, na Božić, dva dana pre svoje slave, Sv. arhiđakona Stefana.

Kojadinovi su se najpre naselili u Mokroj Gori, a potom u Zaovine, zajedno sa popom Đurom iz Drobnjaka, koji je sa svojima preko Pljevalja došao u Stari Vlah. U tom kraju se Kojadinu najviše dopadnu Bare i on tu naseli sina Radašina i udovu snahu Jelicu, a sam se vrati na Mokru Goru gde je sledeće zime preminuo. Sa Zaovina i Mokre Gore, iselilo se dosta Kojadinovih potomaka. U početku su se svi prezivali Kojadinović, ali kad su se razgranali na više porodica počeli su da menjaju prezime.

Tako su od Kojadinovića/Kojića i Mandići u Gaju, Radašinovići posred Bara, Jeličići pod Zapoljem i Vasilići nad Vežanjom. Ukupno ih je, u prvoj polovini 20. veka, bilo 32 kuće, sa slavom Sv. Stefan.

Zabeleženo je da su Kojadinovi potomci visoki, krakati, plećati, vrlo brzi i strasni lovci, ali pritom blage naravi.