STOKIĆ

Po molbi porodice Stokić iz Berlina koja je poreklom iz Srednjeva, a slavi Sv. Jovana, saradnici "Vesti" su istražili njihove korene.

U istočnoj Srbiji prezime je počelo da se ustaljuje tek od kraja prve polovine 19. veka, uvođenjem vojne obaveze i poreskog sistema i stupanja na snagu Građanskog zakonika, 1841. godine. Prezime je određivano po imenu dede ili oca, pa su i rođena braća mogla da imaju različita prezimena.

Najstarije prezime koje se pamti u njihovoj porodici bilo je Stojanović, po pradedi, zatim Živković i na kraju Stokić, po dedi, rodom iz sela Desine, kod Velikog Gradišta. Piše da se kuća iz koje potiče njegov deda po ocu "sasvim se ugasila, tako da o prezimenu Stokić retko ko iz familije može nešto da kaže".

Istina, u Srednjevu ima više kuća Stokića, ali zna da nisu u srodstvu. I još, da ima Stokića i Srba i Vlaha. Ima i drugih pitanja - da li su Stokići, Stokanovići i Stakići u Republici Srpskoj međusobno srodni i da li je tačno ono što je pročitao u nekim knjigama - da su svi stanovnioci Braničevskog okruga srodniji Bugarima, nego Srbima. Jedino što pouzdano zna je da su sve vreme, od Stojanovića do Stokića, uvek slavili istu krsnu slavu - Sv. Jovana.

Stokića nema u starijoj literaturi koju koristimo. Ali, i da ih ima, to ne bi bilo ono pravo, s obzirom da je njehov koren u precima Stojanovića, sa slavom Jovanjdan. Stojanoviće nalazimo u selu Salaš, sa obe strane puta Zaječar-Negotin. Jedno su sa Stojičićima i Čupićima, s kojima nose zajedničko prezime Đurić. Svi slave Sv. Jovana. U selu Meteriš, oko Sikolske reke, takođe nalazimo Stojanoviće, sa istom slavom, za koje doslovno stoji da su poreklom iz Makedonije, pod čim može da se podrazumevaju južni krajevi.

Što se Stokića, kao i Stokanovića i Stakića u Republici Srpskoj, tiče, čitalac je pravu. Ima ih, ali ne verujemo da su srodni sa njegovom familijom, tim pre što je njegovo prezime nastalo u istočnoj Srbiji, to jest - nije doneseno u ove krajeve, a slične osnove ne moraju da podrazumevaju srodnost. Za neke Stokiće u selu čitaoca se zna, kao što i on ističe, da nisu srodni, ni međusobno ni sa Vicelarevićima, Vlasima, koji bi, u prevodu na srpski, takođe mogli biti Stokići.

Čini se da su čitaocu miliji ovi istog prezimena u RS, ali bi se pre moglo tvrditi da su mu bliži "jovanjštaci" Stojanovići, ukoliko i to prezime nije nastalo u istočnoj Srbiji, po imenu nekog pretka, tj. ako nije doneto seobom sa juga, a možda i iz Makedonije, jer i ona nekad bila srpski etnički prostor.

U ovom slučaju najverovatnijim nam se čini da je prezime Stokić nastalo od dvostrukog hipokoristika - od Stojana Stole, a od njega Stosvom radu. U Vukovo doba beše više patriota i dobrotvora iliti zadužbinara, iako su bila teža vremena nego li danas.