Bratski zavet
Legenda kaže da je manastir Grnčarica, blizu današnjeg Kragujevca, podignut za vladavine kralja Dragutina krajem 13. veka, i to na Čukari kod izvora Mladenova voda. Ali, u najezdi Turaka manastirska crkva je srušena i od njene građe podignuta je nova Grnčarica na današnjem, mnogo skrovitijem mestu. Istoričari, pak, vele da je Grnčarica najverovatnije nastala sredinom 15. veka, posle obnove Pećke patrijaršije. Prema natpisu iznad ulaza, "sazda se i popisa" za vreme turskog sultana Sulejmana Veličanstvenog trudom igumana Maksima i njegovog bratstva.
Manastir je u turskom popisu 1739. označen kao manastir Svetog Nikole kod sela Grnčarice, ali da je pust i ne daje globe. U vreme Kočine krajine manastir biva zapušten, a obnovila su ga tri brata Grka, koji nisu imali poroda, a želeli su da ovekoveče svoja imena. Oni su bili grnčari, pa je narod iz zahvalnosti njihovu zadužbinu prozvao Grnčarica.
Oživeo je krajem 18. veka, u doba beogradskog vezira Hadži Mustafa-paše koji je ostao zapamćen po blagom odnosu prema srpskoj raji, zbog čega su ga nazivali "srpskom majkom". Ne zna se kako, ali 1835. godine Grnčarica nije smatrana manastirom, već samo parohijskom crkvom. Sa dolaskom ustavobranitelja Grnčarica je opet postala manastir.
Tokom Prvog svetskog rata austrougarska vojska je opustošila ovaj manastir, spalila arhivu i odnela tri zvona. Istu sudbinu manastir je doživeo i tokom narednog rata. Potom je 1946. godine u zapustele i razorene konake i crkvu stigla igumanija Efrosinija sa četiri monahinje iz Paraćina. Od tada je Grnčarica ženski manastir.
Njive i livade
Popisujući manastire po Srbiji, kragujevački profesor Josif Veselić je 1862. opisao i Grnčaricu, primetivši proste spoljašnje zidove, ali i lepo sačuvane stare freske u unutrašnjosti manastirske crkve. U njoj je visio pozlaćeni i lepo ukrašeni polijelej, kao i drugi koji se nalazio u priprati. Manastir je imao sve nužne crkvene knjige. Od imanja je Veselić naveo dve zgrade, dva šljivara, kazandžinicu, ambar, staju, peć za hleb, livadu, nešto njiva i vinograda, nov ribnjak sa ribom i rakovima, čak i zgradu za školu.
