BESLAĆ

G. Željko Beslać iz Republike Srpske navodi da su njegov otac Rajko Beslać i deda Rade poreklom iz sela Vranjska kod Bosanske Krupe, gde se, prema porodičnom predanju, čukundeda doselio iz Like, iz Dobrog Sela kod Donjeg Lapca. Smatra da je to nesporno, jer tamo i danas ima srodnike. Interesuje ga koliko ima istine u priči da su poreklom od Zadra, sa otoka Vira, i da su se tamo doselili iz Crne Gore. Krsna slava Beslaća je Đurđevdan.

Među prezimenima u Bosni, prema šematizmu Dabro-bosanske arhidijeceze za 1882. godinu, Beslaći su zabeleženi kao pravoslavni Srbi sa slavom Đurđevdan samo u eparhijama Bihać, Hrgar i Gudavac.

U krupskoj oblasti spominju se kao Beslaći i Baslaći. U Benkovcu koji leži u karsnim uvalama podno Grmeča, početkom 20. veka bile su dve kuće Baslaća sa slavom Đurđevdan - doseljeni iz Dobrosela pre okupacije Bosne. I Beslaći su - u Doljanima, na kosama Grmeča prema Uni - zabeleženi u dve kuće, isto sa slavom Đurđevdan i doseljeni iz Dobrosela u Lici, ali posle ulaska Austrije u Bosnu.

Autor monografije "Pounje u Bosanskoj Krajini", M. Karanović, kaže da su Baslaći deo šire grupe porodica u ovim krajevima Lalić-Prica-Šijan čiji je zavičaj Korenica. Zajednička slava svih ovih familija je Aranđelovdan. Ne zna se kada su Beslaći napustili ovu slavu i počeli da slave Đurđevdan.

M. Radeka ("Karlovačko vladičanstvo") beleži Beslaće kao pravoslavne srpske porodice sa slavom Đurđevdan. U "Plemenskom rječniku ličko-krbavske županije", R. Grujića, Beslaći su početkom Prvog svetskog rata zabeleženi u devet kuća u Dobroselu. Hrvatski izvori kažu da je ovo stanovništvo doseljeno od Knina posle Svištovskog mira i povlačenja Turaka iz Krajine.

"Leksik prezimena SR Hrvatske" sadrži neočekivano malo Beslaća - samo u Dobroselu kod Lapca, u Zagrebu, Županji i Markušici kod Osijeka, a Baslaća u njemu uopšte nema. Ovo nas navodi na zaključak da je prezime nastalo sekundarno - od neke ličnosti iz porodične grupe Lalić-Prica-Šijan.

Jer, Laliće nalazimo u Hercegovini, u selu Orašje u Zupcima, gde se oko 1780. doselio predak iz Boke. Slava mu je bila Đurđevdan. Predanje kaže da su se najpre iselili u Drijenjane, u Popovom polju, gde je i danas toponim Lalića kućetine njihov trag.

Prezime Beslać je, po svemu sudeći, tipa Balaban, izvedeno od nadimka nekog pretka, prema turcizmu beslemać, beslemek koji je označavao krupnog čoveka, ali svojeglavog. Za obesnog turskog gospodara on je bio "blesan", pa ga je tako i nazvao, a u stvari je bio nepokoran i tvrdoglav, ali da bi izbegao proganjanje namerno se pravio da ne razume sve što mu se naređuje.