AJDUKOVIĆ

Po molbi porodice Ajduković koja slavi Sv. Jovana a poreklom je iz sela Oravac kod Donjeg Lapca, saradnici "Vesti" su istražili njihove korene.

U našoj knjizi o poreklu srpskih porodica imamo prilog "Ajduković, (H)Ajduković, ali i Ajduk", za povod nam je dao Uroš Ajduković iz Jajinaca, čija je porodica - kako je naveo - jedna od najstarijih u Jajincima pod Avalom i da im je krsna slava Sv. Vaskrsenije Lazarevo, odnosno Lazareva subota, tj. Vrbica.

Po usmenom predanju, njihovo poreklo je Stara Srbija. U Jajince su stigli kad je knjaz Miloš raselio selo iznad konaka u Topčideru. U atar današnjih Jajinaca prvi je došao neki Stojko, do tada hajduk, poreklom, kako navodi i čitalac, iz Stare Srbije. NJegovi su potomci su prozvani Ajdukovići ili Stojkovići.

U monografiji "Okolina Beograda" Ajdukovići su zabeleženi kao Hajdukovići, ali članovi familije nisu usvojili ovu "pravopisnu ispravku" i ostali verni narodskom obliku prezimena.

U prvom izdanju Vukovog "Rječnika" (1818) slova h uopšte nema, čak ni u azbučniku, odnosno Vuk ne navodi nijednu reč koja počinje tim slovom jer je "u svom, srpskom, narodu nije čuo". H (hajduk) će se pojaviti tek u izdanju "Rječnika" iz 1852.

A Stojkoviće zaista nalazimo u Staroj Srbiji, na Kosovu.

Prezime Ajduković veoma je rasprostranjeno. Ajdukovića ima u Smederevskoj Palanci (doselili se iz kruševačkog kraja sredinom 19, veka, slave Jovandan). U Vojnoj granici, u Đurđevcu, Slavonija, bilo ih je još 1651, u Stupovima, kod Kutine, još ranije - u 16. veku, u Moslavini od 17. veka, u Bačkovcima i Gornjoj Kovačici od 16. do 19. veka, dok su Severinu popisani krajem 19. veka. Kod M. Radeke, u "Gornjokarlovačkom vladičanstvu", zabeleženi su Ajduci, Hajduci i Ajdukovići. Prvi i drugi slave Jovandan, a treći i Jovandan i Đurđevdan.

Prezime Ajduković sreće se i u Lapcu (Lika). U "Leksiku prezimena SR Hrvatske" zabeleženi su Ajdukovići, Ajduci i Ajdučići, ali i Hajduković, Hajduk, Hajduka i Hajdukov. Prema popisu stanovništva 1748. godine, Ajdukovića je bilo na salašima u okolini Sombora i u Mošorinu od 1793.

Prema Đ. Janjatoviću, među srpskim prezimenima u Bosni (izuzev zvorničko-tuzlanske eparhije), krajem 19. veka, Ajdukovuća sa slavom Sv. Jovan bilo je u Bjelajskom polju, u selu Medeno Polje, a doselili su se iz Udbine 1879, kao i u Pučeniku, ali su oni došli iz Like. Isto i Hajdukovići u Gornjoj Suvaji i Glinici. Hajdukovići su došli iz Like i slave istu slavu. Bilo ih je, i valjda još ima, i u Vlasenici, slave Sv. Jovana.

J. Erdeljanović u "Staroj Crnoj Gori" navodi bratstvo Hajdukovića u Podgoru (Crmnica), u selu Utrgu, postoji zaseban kraj u nižem delu naselja Poskaličanima gde žive Hajdukovići i njima srodni Jovetići i u Bobovištima, u Crnogorskoj Krajini.

Predak Ajdukovića u Jajincima, Stojko Stojković, kao nesporni hajduk sa nadimkom Ajduk, verovatno je prelaskom u ovo mesto promenio slavu, a vremenom je, prema njegovom nadimku, prevladalo prezime Ajduković.