BULJIN

Po molbi porodice Buljin, rodom najverovatnije iz Iđoša kod Kikinde, a koji slave Đurđevdan, saradnici “Vesti“ su istražili njihove korene.

Buljine nalazimo kod našeg velikog etnologa, Banaćanina, prof. Jovana Erdeljanovića. On je otkrio da je oko 1925. u Iđošu bilo osam domaćinstava s tim prezimenom i nadimkom Buđulovi, sa istom slavom kao i porodice čitateljkinog supruga - Đurđevdan. Ali, nije ustanovio njihovo poreklo.

Postoji i znatno stariji nalaz, iz 1733. godine: u selu Neuzina, nedaleko od današnjeg mesta Jaša Tomić, zabeležena su dva žitelja sa prezimenom Bulin, Stanko i Ilija. Nije isključeno da su i oni Buljini, samo što je ondašnji pisar, Nemac ili Mađar, služeći se državnom abecedom, lj zapisao kao l. A ako je i korišćena srpska azbuka, u njoj tada, i još čitav vek i po, slovo lj nije postojalo, već se pisalo samo l.

U popisu prezimena u Šajkaškoj, bačkoj graničarskoj oblasti koju je samo Dunav delio od Banata, osim jednog u obliku Buljin, u Titelu, 1867, zabeleženi su Bulin, isto u Titelu, ali 1844, i Starom Bečeju, 1830. i 1831, kao i prezimena Bula i Bulja.

Porodica Bulj, sa slavom Sv. Arhiđakon Stefan, beleži M. Radeka na prostoru "Gornje krajine ili Karlovačkog vladičanstva" (1975), a to su Lika, Krbava, Kordun i Banija, a "Leksika prezimena SR Hrvatske" (1976) u opštinama Benkovac, Virovitica, Gračac, Zagreb, Sinj i Split.

Izvor iz 1915. (R. Grujić), koji daje pregled porodičnih prezimena tadašnje ličko-krbavske županije, navodi da je samo u Bruvnu (kod Gračaca) bilo 14 domaćinstava Bulja kasnije preseljeni u vreme tzv. kolonizacije. Iako nijedan izvor to ne navodi, po podacima M. Radeke je očigledno da su porodice Bulj srpske nacionalnosti.

Porodice ovog prezimena i sa istom slavom, Sv. Arhiđakon Stefan, zabeležene su i pre više od sto godina na prostoru nekadašnje Turske krajine, u Pounju, a van svake sumnje je da su istog porekla i porodice s prezimenom Buljić u istom kraju, ali sa krsnim imenom Nikoljdan, kao i dublje u Bosni, južno od Mrkonjić Grada, u Donjoj Peckoj, sa slavom Aranđelovdan. Do šezdesetih godina prošlog stoleća bilo ih je i u Glini. Bulji su zabeleženi i u Lovranu, u Istri, ali su pohrvaćeni, a verovatno i pokatoličeni.

A 1732, u selu Orovilj kod Arada (u Erdelju, tada pod austrijskom vlašću), zabeležen je izvesni Bulja "Tornjanin", ali je nejasno da li su u pitanju ime i prezime, ili i nadimak. To Bulja, kao i Buljo (spomenut u jednim novinama 250 godina kasnije), Bula)Bulo, Bulko i slične, M. Grković, u "Rečniku ličnih imena kod Srba", tumači kao izvedene od Budimir, Budisalv, odnosno Bulat, "a može biti i nadimak uzet kao lično ime". Oba tumačenja su prihvatljiva, jer se i Bulat i Bulin, kao i Bulan i Buljan, spominju u dečanskim hrisovuljama u prvoj polovini 14. veka.

Ostaje nam da pretpostavljamo da je prezime Buljin (1) nastalo još u tom vremenu u južnom delu nemanjićke države ili još ranije, (2) da je patronimik od imena Bulja ili da je (3) izvedeno od prezimena Bulj. Zanimljivosti radi, dodajmo da kod "naših" muslimana postoji prezime Buljina, za koje jedan istraživač tumači da je poreklom iz sela Buljine (kod Konjica), prvi put spomenutog 1244. kao Bulino.