NJEŽIĆ
Porodica Nježić iz Ljubljane, koja je rodom su iz Donjih Vijačana, opština Prnjavor, Republika Srpska i slavi Sv. Trifuna, 14. februara, javila se našoj redakciji i zamolila etnologe "Vesti" da istraži porklo njihove porodice.
Dosta toponima je s korenom "njeg", odnosno "neg", a ličnih imena ima od Njega odnosno Njego, Njegovan, Njegoje, do Njegoša i istih u ekavskoj varijanti. Pri svemu treba imati na umu da u ranijoj azbuci nije postojalo slovo "nj" pa tako u Dečanskoj hrisovulji iz prve polovine 14. veka nalazimo ime zapisano kao Negoje za koje Milica Grković tvrdi da je srpskog (slovenskog) porekla.
Prema podacima iz "šematizma" Mitropolije Dabro-bosanske iz 1882. godine, Nježići su zabeleženi sa slavom Trifundan samo u parohiji Viočani, kod Prnjavora. Zabeležno je da slave i druge slave: Jovanjdan (Dubica, Banja Luka sa okolinom), a Đurđevdan u parohijama oko Dubice, Prijedora i Prnjavora. Sv. Trifuna nije slavila ni jedna od porodica sličnih prezimena koje smo spomenuli.
U Hercegovini, tačnije u Uskoplju (danas Tomislavgrad), kod i kod Bileće, zabeležena je samo srednjovekovna pravoslavna srpska familiju Njeganović o kojoj se danas ništa ne zna. U Crnoj Gori, Nježićima je korenom najbliže prezime Njeguš. Drugih, sa ijekavskom osnovom, nema ali je zanimljivo da imaju tri porodice sa ekavskom: Negović, Negojević i Negosavić.
Naši Nježići navode da imaju jednoprezimenjaka i u Lici i Slavoniji. I zaista, prema "Leksiku prezimena SR Hrvatske" u kome je iznesen potpun pregled svih porodica u ovoj bivšoj republici Jugoslavije koji možemo smatrati validnim do rata devedesetih godina, beležimo Nježiće prvenstveno u selima ali i gradskim naseljima opština: Bjelovar, Vinkovci, Virovitica, Vukovar (Negoslavci), Garešnica, Donji Miholjac, Koprivnica, Kostajnica, Kutina, Pakrac i Slavonski Brod.
Njegići su evidentirani u opštinama: Vukovar, Vinkovci, Drniš, Zagreb, Zlatar, Knin (i Kovačić), Split i Šibenik. U nekoliko raznih opština evidentirani su i Njegovanovići, Njegovanovići i drugi koje smo prethodno nalazili u Bosni ali čak i u čisto kajkavskom ili čakavskom obliku sa nastavcima "ec".
M. Radeka koji je, na području Gornjo-karlovačke eparhije kao pravoslavne Srbe naveo Njegovane, sa slavom Đurđevdan i Njegovanoviće, sa slavom Nikoljdan, zapisao je i Nježiće, sa slavom Jovanjdan ali i kao katolike, te porodicu Njegović za koju nema podatak o slavi.
Prema svemu izloženom, nesporno je da Nježići i familije srodnih prezimena, pretežno stočarske ali i zanatlijske i vrlo pokretljive, raznih slava, vuku koren od pretka koji se zvao Njego/Nego ili neke udovice Neže što znači da su da su, bar leksički ako ne i biološko-genetski, istog porekla od Stare Srbije, preko Bosne, Banjana u Staroj Hercegovini, u Dalmaciju i Vojnu Granicu i, konačno Hrvatsku.
