PASPALJ

Čitateljka iz Slovenije Branka Vnuk, kontaktirala je etnologe "Vesti" interesujući se za poreklo majčine porodice - Paspalj. Majčin otac, Mihajlo, stric Mijat i deda Nikola, živeli su u selu Vakuf u Lijevče Polju kod Banje Luke. Krsna slava im je Sv. Ignjatije Bogonosac, 2. januara.

Među srpskim prezimenima u Bosni s kraja 19. veka, Paspalje sa ovom slavom navodi samo u dve parohije - Bistrici kod Prijedora i Junuzovcima kod Gradiške. M. Radeka u oblastima Like, Krbave, Banije, Korduna, Kapelskog i Gackog spominje jedino Paspalje sa slavom Nikoljdan. To znači da su se već uveliko odvojili od ostalih Maleševaca i uzeli svoju staru slavu.
 

Sudeći po ovom retkom i, za slavljenje, nepogodnijem, krsnom imenu - jer pada u vreme poslednje sedmice strogog božićnjeg posta - Paspalji potiču od srednjovekovnog katuna Maleševci koji se u dubrovačkim arhivskim dokumentima spominje u 14. veku (jedan id njih, Herak Milošević, koji se bavio prenosom robe od Dubrovnika do Arilja u moravskoj Srbiji, često je beležen u periodu od 1397. do 1436. godine kao "Herak Milošević, maleševski vlah").

Katun Maleševci spominje se prvi put 1405. godine, ali se ne utvrđuje njegova lokacija. A bio je između Trebinja i Bileće, u Oputnim rudinama.
 

Maleševci, uglavnom stočari i kiridžije, poreklom su od Maleševa, u istočnoj Makedoniji, blizu granice sa Bugarskom.

Među "maleševskim" familijama je, međutim, omiljenije drugo tumačenje, njihovo plemensko predanje, da su, obrnuto, iz Hercegovine stigli do bugarske granice, gde su jedna planina i čitav predeo dobili naziv po njihovom vođi Malešu pa se posle vratili.

Za tog vojvodu, Stefana Maleševca, zna se, međutim, tek iz 1435. godine, kao i za tada građenu crkvu u Žudojevićima, posvećenu Sv. Ignjatiju Bogonoscu. Kao izrazito stočarskog svetitelja-zaštitnika, prihvatile su ga sve maleševske porodice radi plemensko-srodničkog povezivanja mada, uistinu, nisu bile srodne.

Za Maleševce se smatra da su nastali većinom od familije Aleksića iz koje su se razgranavali a među njih 60-ak, mnogo je i pripojenih familija koje su se s njima splemenile.

Paspalji su nastali najverovatnije od potomaka uskočkog popa Jovana Maleševca koji je prebegao u Hrvatsku, gde i ima najviše porodica ovog prezimena.
 

Inače, ovo prezime su svakako dobili po nadimku pretka koji je bio ili pegav ili progrušane kose.

Reč "paspalj", grčkog porekla, znači brašno ili trine konoplje, odnosno lana, ali i sitne otpatke drveta, piljevinu, što bi govorilo i da su to potomci pra-srpskih porodica iz Stare Srbije gde se znao grčki, a koje su preko Boke i Prevlake došle u Hercegovinu, a potom u severo-zapadnu Bosnu i Slavoniju.