BOGUNOVIĆ

Čitalac iz Novog Sada Petar Bogunović, dipl. istoričar, kaže da je u poslednjih 15 godina istraživao poreklo Bogunovića, pa nam šalje obilje podataka, o kojima ne bismo polemisali. Mi ćemo da odgovorimo na naš uobičajeni način u poslednjih 20 godina, na osnovu početnih podataka koje primamo prema uputstvu iz ove rubrike.

 

Čitaočev pradeda doselio se iz Vrela (Zrmanja) u Brdare kod Sanskog Mosta, a njegov otac naselio iz Bosne u opštinu Bač u Bačkoj. Krsna slava - Sv. Jovan. U Vrelu na Zrmanji (na južnoj granici Like), Bogunovići su prvi put zabeleženi 1700. godine, a sa detaljnijim podacima 1712. u okviru popisa stanovnika i vojnih obveznika Vojne granice. U Vrelu ih je zabeleženo 30-oro osoba, a u Prljevu 24, s napomenom da je tamošnje stanovništvo doseljeno iz krajeva ranije Turske Krajine, u Zrmanji, ili da su naseljeni od Knina.

Prema podacima s početka Prvog svetskog rata, Bogunovića je bilo u 79 domaćinstava, ponajviše u naseljima Dnopolje, Vrelo, Prljevo, ali i u Rešetaru, Donjem Lapcu, Nebljusima i Suvaji. Ovaj poslednji lokalitet odvodi nas u posebnu priču o, tada i mnogo pre naseljavanja Bogunovića, a kasnije i do samog kraja 20. veka, nepostojećim granicama tzv. Tromeđe Like, Bosne i Dalmacije sa koje je stanovništvo prelazilo čas na jednu, čas na drugu stranu.

Naime, pre doseljavanja čitaočevog pradede u Brdare kod Sanskog Mosta, prema šematizmu Mitropolije Dabro-bosanske SPC 1892, Bogunovića "jovanštaka", bilo je u parohijama Agići (Dubica), Vrelo (Bihać), Dobroselo, Zborište i Ivanjska (Krupa) i Podgraci (Gradiška), kao i u nekim oko Dubice i Krupe ali sa drugim slavama.

U Pounju, etnolog M. Karanović je konstatovao da su Bogunovići došli pod Bilaj u Bosanskoj Krajini pre četiri veka, a da su prema istoričaru V. Skariću starinom iz Raške (ili Stare Srbije). Odavde su se jednom prilikom iselili na Zrmanju i kasnije ponovo ovde naselila sedmorica braće Bogunovića. Karanović navodi veliku razgranatost samih Bogunovića i njima srodnih familija kojih ima čak tri grane sa drugim prezimenima. Jednu čine Bogunovići-Kovačevići, drugu - Adamovići sa brojnim porodicama i treću Miljuši-Obradovići.

U Bosanskoj Krajini je nakon Prvog svetskog rata bilo 396 domaćinstava Bogunovića (sa 22 posebna prezimena). Svi oni slave Jovanjdan. Reč je o zaista velikoj i posebnim porodicama brojnoj familiji, ali ipak ne i "plemenu", kako u tim krajevima govore. U nauci se pod plemenom smatra društveni oblik koji stvarno ne mora biti, i najčešće nije zasnovan na jedinstvenom poreklu i srodstvu, iako se u plemenskom "folkloru" u pravilu insistira na davnašnjem zajedničkom pretku, nego se zapravo radi o "splemenjavanju" raznorodnih manjih, takođe ne obavezno isključivo srodničkih grupa - bratstava...